مقایسه شیره خرما با شیره افرا و شیره آگاو

هشدار: متن زیر آنقدر شیرین و دلچسب است که بعد از خواندنش نمی‌توانید جلوی هوس شیرینی کردن خود را بگیرید.

در دنیایی زندگی می کنیم که مملو از منابع قندی است. با نگاهی به برچسب مواد غذایی، با انبوهی از شیرین کننده ها با نام های مختلف مثل دکستروز، فروکتوز، ساکارز، ملاس و انواع شهدها و شیره ها مواجه می شویم، که همگی ادعای ارگانیک، سالم و طبیعی بودن دارند.

در حالی که هیچ کس نمی تواند اهمیت لذت و شادی ناشی از مصرف شیرینی را انکار کند، باید نسبت به خطرات ناشی از شیرین کننده های مصنوعی محتاط باشیم. در این مقاله به طور واضح و مختصر، برخی از رایج ترین شیرین کننده های طبیعی مانند شیره خرما، شیره افرا و شیره آگاو را با هم مقایسه می‌کنیم.

شیره خرما

ارتباط بین خرما و انسان قدمتی طولانی و عمیق دارد و به زمان‌های دور برمی‌گردد، زمانی که هنوز خبری از شیرین‌کننده‌های مصنوعی نبود. خرما و فرآورده‌های آن سرشار از ویتامین‌ها، مواد معدنی، آنتی‌اکسیدان‌ها و اسیدهای آمینه بوده و از هر نوع شیرین‌کننده دیگری به میزان قابل توجهی مغذی‌تر هستند.

خواص شیره خرما

شیره خرما در مقایسه با سایر شیرین کننده ها، انتخاب مغذی تری است. این شیره سرشار از آنتی اکسیدان، مواد معدنی و فیبر بوده و جایگزین مناسبی برای شیرین کننده های تصفیه شده به شمار می رود. حتما تعجب خواهید کرد اگر بدانید که خرما، ۲.۵ برابر بیشتر از موز، حاوی پتاسیم است!

شاخص گلیسمی پایین

بدن ما برای تامین انرژی به مواد غذایی وابسته است. معده ما کربوهیدرات‌ها را به گلوکز تجزیه می‌کند و شاخص گلیسمی، معیاری برای سنجش سرعت پردازش غذا در خون شماست. شیره خرما دارای شاخص گلیسمی پایین است، به این معنی که باعث افزایش تدریجی و پایدار قند خون نسبت به شکر تصفیه شده می‌شود. شاخص گلیسمی شیره خرما حدود ۴۷ است. در مقابل، شیره آگاو و شیره افرا به ترتیب شاخص گلیسمی ۳۰ و ۵۴ دارند. با این حال، ذکر این نکته ضروری است که شاخص گلیسمی پایین شیره آگاو به دلیل غلظت بالای فروکتوز آن است. به عبارت ساده، مصرف شیره آگاو به دلیل شاخص گلیسمی آن، مشابه با مصرف شیره ذرت با فروکتوز بالا است.

سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی

شیره خرما حاوی مقادیر زیادی پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر است. همچنین حاوی مقدار قابل توجهی فیبر، به ویژه فیبر محلول به نام بتا-D-گلوکان می باشد.

کاملاً ارگانیک با فرآوری کم

قند معمولی که روزانه استفاده می‌کنیم، به شدت فرآوری شده است و هیچ ارزش غذایی ندارد و می تواند برای سلامتی مضر باشد. در مقابل، شیره خرما از منابع صد در صد ارگانیک تهیه می شود و فرآوری آن کم یا حتی ناچیز است. این ویژگی باعث می شود شیره خرما به عنوان یک شیرین کننده طبیعی مطلوب بدون عوارض جانبی مضر شناخته شود.

پرهیز از مصرف بیش از حد فروکتوز

چه از شیرین کننده‌ های مصنوعی و چه از قندهای طبیعی استفاده کنید، همه‌ی آن‌ها حاوی فروکتوز، گلوکز یا ساکارز هستند. اما مصرف بیش از حد فروکتوز مضرات زیادی دارد. فروکتوز کبد را تحت فشار قرار می‌دهد، سطح کلسترول VLDL را بالا می‌برد و باعث مقاومت به انسولین می‌شود.

ساکارز ترکیبی از فروکتوز و گلوکز است. شیره‌ی خرما دارای غلظت متعادلی از فروکتوز و گلوکز است، در حالی که شیره آگاو حاوی ۸۰ درصد فروکتوز، ۱۰ درصد گلوکز و شیره‌ی افرا حاوی ۹۹ درصد ساکارز است. با این حال، شاخص گلیسمی بالای شیره افرا آن را برای مصرف نامناسب می‌سازد.

سازگاری با رژیم های غذایی

یکی دیگر از دلایل برتری شیره خرما نسبت به سایر شیرین کننده ها، تطبیق پذیری آن است. شیره خرما حاوی اسیدهای آمینه ضروری، آنتی اکسیدان ها، ویتامین ها و مواد معدنی است و آن را به انتخابی عالی برای گیاهخواران، رژیم غذایی حلال، رژیم غذایی دش (DASH)  و رژیم غذایی پالئو تبدیل می کند.

در ادامه نگاهی به سایر شیرین کننده های طبیعی می اندازیم تا ببینیم چگونه در برابر شیره خرما قرار گیرند.

شیره آگاو

شیره آگاو زمانی به عنوان جایگزینی طبیعی برای شیرین کننده های مصنوعی در میان بیماران دیابتی محبوبیت پیدا کرد. این محصول که به عنوان یک شیرین کننده طبیعی و مناسب دیابتی به بازار عرضه می شود، در واقع از نشاسته بسیار فرآوری شده تهیه می شود و طی فرآیند تصفیه، تمام خواص خود را از دست می دهد. کاربرد اصلی آن در نوشیدنی های سرد و گرم مانند چای سرد، کوکتل و غیره و همچنین در پخت و پز بوده است.

با این حال، برخلاف تصور اولیه، شیره آگاو از شکر معمولی زیان‌بارتر است. دلیل آن فرآیند فرآوری است که آن را به فروکتوز تبدیل می کند، ماده ای که اثرات سوئی بر سلامتی دارد. به دلیل غلظت بالای فروکتوز، شربت آگاو باعث افزایش چربی شکم و بیماری کبد چرب می شود. علاوه بر این، مصرف فروکتوز با افزایش کلسترول LDL و تری گلیسیرید، که باعث بیماری قلبی می شود نیز مرتبط است.

شیره افرا

شیره افرا، یک شیرین کننده طبیعی دیگر با پایه گیاهی است که در آمریکای شمالی بسیار محبوب است. بدون شک، شیره افرا نسبت به شکر معمولی انتخاب بهتری است. میزان قند آن کمی پایین‌تر از شیره خرما است، اما شاخص گلیسمی بالاتری دارد. مقدار پایین شاخص گلیسمی شیره خرما، حتی با وجود قند نسبتاً بالا، آن را نسبت به شیره افرا در جایگاه بالاتری قرار می‌دهد.

شیره افرا بیشتر به عنوان چاشنی روی وافل، پنکیک، نان تست فرانسوی و غیره و همچنین به عنوان طعم دهنده در پخت و پز استفاده می شود. به دلیل داشتن سطوح بالای آنتی اکسیدان ها، ریبوفلاوین، روی، منیزیم، کلسیم و غیره که برای انسان بسیار مفید هستند، نسبت به شهد آگاو کمتر مضر است. با این حال، در زمینه فواید سلامتی، شیره خرما حرف اول را می زند.

مقایسه ارزش غذایی شیره آگاو، شیره خرما و شیره افرا

در این بخش نگاهی به ارزش غذایی این سه نوع شیرین کننده می‌اندازیم.  بر اساس مقایسه‌ای که در ادامه می‌آید، شیره خرما از نظر تغذیه‌ای نسبت به دو رقیب خود برتری چشمگیری دارد.

شیره خرما حاوی مقدار بیشتری پتاسیم، منیزیم، فسفر و فیبر نسبت به سایر شیرین کننده‌های طبیعی گیاهی است.

پس به خاطر بسپارید که با در نظر گرفتن تمام موارد مقایسه‌ای که در بالا به آن‌ها اشاره شد، این حقیقت پابرجا است که شیره خرما سالم‌ترین، طبیعی‌ترین و کم‌ فرآوری‌شده‌ترین شیرین‌کننده گیاهی به شمار می‌رود. شیره خرما با داشتن شاخص گلیسمی پایین، سرشار بودن از ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری، فرآوری کم و مزایای سلامتی متعدد، نسبت به سایر شیرین‌کننده‌ها برتری چشمگیری دارد.