روغن کرچک یک روش درمان طبیعی و متداول برای مشکلاتی از جمله یبوست و بیماریهای پوستی است که اغلب میتوانید رد پای آن را در محصولات آرایشی و بهداشتی طبیعی پیدا کنید.
روغن کرچک یک روغن گیاهی چند منظوره بوده که از بذر گیاه کرچک استخراج میشود و هزاران سال است از آن برای درمان بیماریهای مختلف مورد استفاده میکنند.
این بذرها که به لوبیای کرچک معروف هستند حاوی یک آنزیم (پروتئین) سمی به نام رایسن یا ریسین هستند. با این حال، در طی فرآیند روغن گیری، پروتئین ها از جمله رایسن در تفاله دانه ها باقی مانده و وارد روغن نمیشود. در نتیجه میتوانیم از روغن کرچک به طور ایمن استفاده کنیم.
روغن کرچک دارای مصارف درمانی، صنعتی و دارویی است. از این روغن معمولاً به عنوان افزودنی در مواد غذایی، داروها و محصولات مراقبت از پوست و همچنین به عنوان روان کننده صنعتی و جزئی از سوخت بیودیزل استفاده می کنند.
در مصر باستان، مردم از روغن کرچک بعنوان سوخت چراغ استفاده میکردند. این روغن همچنین بهعنوان یک داروی طبیعی برای درمان بیماریهایی مانند سوزش چشم به کار میرفت، حتی زنان باردار هم بعنوان تحریک برای شروع درد زایمان از آن استفاده میکردند.
در ادامه به ۴ مورد از خواص و کاربردهای بالقوه روغن کرچک اشاره می کنیم. همچنین در مورد استفاده از آن به عنوان نرم کننده مو و نکات ایمنی که برای مصرف آن باید در نظر گرفت نیز صحبت خواهیم کرد.
1. یک ملین قوی است
یکی از معروف ترین کاربردهای روغن کرچک در مصارف دارویی، استفاده از آن به عنوان یک ملین طبیعی است.
این روغن در دسته ملینهای محرک قرار میگیرد، یعنی باعث افزایش حرکت عضلاتی میشود که مواد را در روده به جلو میراند و به دفع آنها کمک میکند. سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف روغن کرچک را به عنوان یک ملین محرک تایید کرده است.
ملینهای محرک به سرعت عمل میکنند و معمولاً برای رفع یبوست موقتی یا پاکسازی روده قبل از انجام برخی اقدامات پزشکی به کار میروند.
به طور کلی، نحول عملکرد روغن کرچک به این صورت است: روغن کرچک پس از مصرف خوراکی، در روده کوچک تجزیه میشود. در طی این فرایند اسید ریسینولئیک، که مهمترین اسید چرب موجود در روغن کرچک است، آزاد میگردد. اسید ریسینولئیک سپس توسط دیواره روده جذب شده و با تحریک عضلات روده، اثر ملین قوی ایجاد میکند. به عبارت سادهتر، این اسید باعث افزایش حرکت رودهها و در نتیجه خروج راحتتر مدفوع میشود.
چندین مطالعه نیز نشان دادهاست که روغن کرچک میتواند یبوست را برطرف کند.
به عنوان مثال، یک مطالعه در سال ۲۰۱۱ نشان داد که مصرف روغن کرچک توسط افراد مسن، علائم یبوست آنها را کاهش داده است. این علائم شامل کاهش زور زدن هنگام دفع مدفوع و احساس کمتر نسبت به دفع ناقص مدفوع بود.
علاوه بر این، مطالعه دیگری نشان داد که روغن کرچک در تمیز کردن روده بزرگ افراد قبل از انجام نوعی کولونوسکوپی بدون درد به نام آندوسکوپی کپسولی مؤثر بوده است.
در حالی که مصرف روغن کرچک در دوزهای کم برای اکثر افراد خطری ندارد، اما مصرف مقادیر بیشتر آن میتواند منجر به دل پیچه، تهوع، اسهال و استفراغ شود.
با اینکه روغن کرچک میتواند به رفع یبوست گاه و بیگاه کمک کند، اما مصرف آن برای مشکلات طولانیمدت سلامتی توصیه نمیشود.
همچنین، قبل از استفاده از روغن کرچک برای رفع یبوست، حتماً با یک متخصص مراقبت بهداشتی مشورت کنید تا توصیههای لازم را دریافت نمایید. استفاده نادرست از روغن کرچک میتواند منجر به عوارض جانبی خطرناکی مانند اختلال در تعادل اسید-باز و الکترولیتهای بدن شود که میتواند حتی جانتان را هم به خطر بیندازد.
خلاصهروغن کرچک یک درمان خانگی رایج برای یبوست خفیف به شمار میرود. این روغن توسط سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) به عنوان یک ملین محرک تایید شده است. با این حال، روغن کرچک میتواند عوارضی مانند دلپیچه و اسهال به همراه داشته باشد و برای درمان یبوست مزمن مناسب نیست.
یک مرطوب کننده طبیعی است
روغن کرچک سرشار از اسید ریسینولئیک، یک نوع اسید چرب تک غیراشباع است. این چربیها میتوانند باعث نرم و مرطوب شدن پوست شوند. آنها مانند یک مرطوب کننده انسدادی (occlusive) عمل کرده و از خروج آب از لایه بیرونی پوست جلوگیری میکنند یا از سرعت آن میکاهند. به عبارت سادهتر، روغن کرچک باعث میشود رطوبت پوست حفظ شده و پوست نرم و لطیف شود.
روغن کرچک در لوازم آرایشی به منظور افزایش آبرسانی به پوست به کار میرود. تولیدکنندگان اغلب این روغن را به محصولاتی مانند لوسیونها، مواد آرایشی و پاک کنندهها اضافه میکنند.
همچنین میتوانید این روغن غنی را به تنهایی به عنوان جایگزینی طبیعی برای مرطوب کنندهها و لوسیونهای موجود در بازار استفاده کنید.
بسیاری از محصولات مرطوبکننده موجود در بازار، حاوی مواد بالقوه مضر هستند. این مواد میتواند شامل نگهدارندهها و عطرها و رنگهای مصنوعی باشد که ممکن است باعث تحریک پوست شده و به سلامت عمومی آسیب برساند.
شما میتوانید به جای این محصولات از روغن کرچک استفاده کنید تا کمتر در معرض این گونه مواد افزودنی قرار بگیرید. علاوه بر آن، روغن کرچک ارزانقیمت است و از آن میتوانید هم برای صورت و هم برای بدن خود استفاده کنید.
روغن کرچک روغن غلیظی است، بنابراین اغلب آن را با روغنهای دیگر که با پوست سازگاری دارند – مثل روغن بادام، روغن زیتون و روغن نارگیل - مخلوط میکنند تا رقیق شود. در حالی که استفاده از روغن کرچک روی پوست برای اکثر افراد خطری در پی ندارد، اما ممکن است در برخی افراد باعث ایجاد حساسیت شود.
همچنین، استفاده از روغن کرچک خالص ممکن است باعث تحریک پوست برخی افراد شود، بنابراین بهتر است آن را با روغن دیگری مانند روغن جوجوبا یا روغن نارگیل رقیق کنید. قبل از استفاده از روغن کرچک بر روی نواحی وسیعتر، آن را روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید تا ببینید پوست شما چقدر روغن کرچک را تحمل میکند.
خلاصهروغن کرچک میتواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند. اما با اینکه یک جایگزین طبیعی برای محصولات گرانقیمت بازار است و برای اکثر افراد خطری ندارد، در بعضی موارد ممکن است باعث ایجاد حساسیت یا تحریک پوست شود.
3. ممکن است به بهبود زخم کمک کند
استفاده از روغن کرچک روی زخمها محیطی مرطوب ایجاد میکند که میتواند به بهبود زخم و جلوگیری از خشک شدن آن کمک کند.
از پمادهای حاوی روغن کرچک به عنوان پانسمان برای زخمهای مزمن و حاد و همچنین زخمهای پوستی مانند موارد زیر استفاده میشود:
- زخمهای فشاری (زخم بستر)
- زخمهای دیابتی
- سوختگیها
- زخمهای جراحی
این پمادها به کاهش بوی نامطبوع زخم، محافظت از زخم و ایجاد محیطی مرطوب برای بهبود زخم کمک میکنند.
بعلاوه، اسید ریسینولئیک که مهمترین اسید چرب موجود در روغن کرچک است، دارای خواص ضد التهابی و تسکین درد نیز هست. این ماده ممکن است به کاهش التهاب پوست، بهبود زخم و کاهش درد در افراد زخمدار کمک کند.
مطالعات نیز نشان دادهاست که پمادهای حاوی روغن کرچک میتوانند برای درمان انواع مختلف زخم موثر باشند.
در یک مطالعه موردی که در سال ۲۰۱۳ انجام شد، استفاده از اسپری حاوی صمغ بلسان پرو، روغن کرچک و آنزیمی به نام تریپسین، به بهبود زخم جراحی روی شکم یک مرد ۸۱ ساله که قادر به تحمل سایر روشهای درمانی موضعی نبود، کمک کرد.
در نظر داشته باشید که روغن کرچک به تنهایی برای درمان زخمهای موضعی استفاده نمیشود و فرآوردههای حاوی روغن کرچک که برای درمان زخم مورد استفاده قرار میگیرند، ترکیبی از چند ماده مختلف هستند. به هیچ وجه نباید بدون مشورت با پزشک، از روغن کرچک به طور مستقیم روی زخم استفاده کنید.
خلاصهبرخی افراد برای تسریع روند بهبود زخم، از روغن کرچک استفاده میکنند. برای این منظور، روغن کرچک را اغلب با سایر مواد دارویی مانند صمغ بلسان پرو مخلوط میکنند.
4. ممکن است برای تمیز کردن و نگهداری دندان مصنوعی مفید باشد
قارچها و باکتریهای مختلفی، از جمله قارچهای کاندیدا، معمولاً روی دندانهای مصنوعی رشد میکنند. این موضوع میتواند در صورت عدم تمیز کردن و نگهداری صحیح از دندانهای مصنوعی، باعث ایجاد مشکلات دهانی شود.
گونههای قارچ "کاندیدا"، به خصوص "کاندیدا آلبیکنس"، برای افرادی که از دندان مصنوعی استفاده میکنند، مشکلآفرین هستند زیرا این قارچها به راحتی به سطح دندان مصنوعی و بافتهای دهان میچسبند.
رشد بیش از حد قارچهای کاندیدا میتواند باعث وضعیتی به نام استوماتیت دندان مصنوعی یا التهاب دهان ناشی از دندان مصنوعی شود. این عفونت منجر به التهاب، قرمزی و سوزش در دهان میشود.
جالب است بدانید که تمیز کردن دندانهای مصنوعی با روغن کرچک ممکن است به کاهش خطر ابتلا به استوماتیت دندان مصنوعی کمک کند. دلیل این امر آن است که روغن کرچک میتواند باکتریها و قارچها را از بین ببرد.
در یک مطالعه، مشخص شد که خیساندن دندانهای مصنوعی آلوده به مدت ۲۰ دقیقه در محلولی حاوی ۱۰ درصد روغن کرچک، به کاهش تعداد قارچ کاندیدا آلبیکنس و همچنین سایر باکتریهای مضر مانند استرپتوکوکوس موتانس و استافیلوکوکوس اورئوس کمک میکند.
علاوه بر آن، یک مطالعه در سال ۲۰۱۳ روی ۳۰ فرد مسن مبتلا به استوماتیت دندان مصنوعی نشان داد که استفاده از دهانشویه حاوی روغن کرچک، باعث بهبود علائم بالینی التهاب دهان از جمله قرمزی و تورم شده است.
پژوهش دیگری نشان داد که مسواک زدن با و نگهداری دندانهای مصنوعی (پروتز) در محلولی حاوی روغن کرچک، باعث کاهش قابل توجه قارچ “کاندیدا” در دهان افراد مسنی که از دندان مصنوعی استفاده میکردند شده است.
خلاصهچندین مطالعه نشان دادهاست که روغن کرچک ممکن است به کاهش باکتریها و قارچهای مضر روی دندان مصنوعی کمک کرده و علائم مربوط به عارضهی استوماتیت دندان مصنوعی را که میتواند باعث التهاب در دهان شود، بهبود بخشد.
آیا روغن کرچک میتواند باعث تقویت رشد مو و سلامت پوست سر شود؟
بسیاری از افراد از روغن کرچک به عنوان یک روش طبیعی برای مراقبت از مو استفاده میکنند. دلیل این امر آن است که روغن کرچک خاصیت مرطوبکنندگی دارد و میتواند باعث نرم شدن ساقه مو شود. نرم شدن ساقه مو باعث افزایش انعطافپذیری و کاهش احتمال موخوره میشود.
با وجود اینکه برخی افراد به طور مرتب از روغن کرچک به عنوان بخشی از برنامه مراقبت موی خود استفاده میکنند، اما در حال حاضر هیچ مدرک علمی وجود ندارد که نشان دهد روغن کرچک به سلامت و افزایش رشد مو یا کاهش ریزش مو کمک میکند.
در مورد استفاده از روغن کرچک برای مژهها نیز همین قضیه صدق میکند. برخی افراد از روغن کرچک برای بلند شدن مژه استفاده میکنند، اما هیچ تحقیق علمی وجود ندارد که نشان دهد این روش واقعاً مؤثر است.
روغن کرچک همچنین معمولاً به عنوان راه درمانی برای شوره سر - مشکلی شایع در پوست سر که با پوسته پوسته شدن و خشکی پوست سر همراه است - به کار میرود. با اینکه برخی از محصولات مؤثر ضدشوره حاوی روغن کرچک هستند، اما هیچ مدرک علمی وجود ندارد که نشان دهد روغن کرچک به تنهایی برای درمان شوره سر مؤثر است.
در حقیقت، روغن کرچک در افراد با موهای بلند حتی میتواند باعث عارضهای به نام نمدی شدن حاد مو میشود. این وضعیت باعث میشود موها به هم پیچیده و گره بخورند و ظاهری شبیه نمد یا لانه پرنده پیدا کنند.
در یک مطالعه موردی، خانمی ۲۰ ساله با موهای بلند پس از استفاده از ترکیب روغن نارگیل و روغن کرچک روی موهایش، گزارش داد که موهایش بلافاصله بعد از شستشو به شدت گره خورده و به هم چسبیدهاند. محققان این مطالعه حدس میزنند که غلظت بالای روغن کرچک به همراه بلندی موهای این خانم، باعث ایجاد این گرهخوردگی شدید و ناگهانی شده است.
گره خوردگی شدید معمولاً قابل درمان نیست و باید موها را کوتاه کرد.
اگرچه این عارضه نادر است، اما افراد با موهای بلند باید هنگام استفاده از روغن کرچک به عنوان درمان مو احتیاط کنند.
خلاصهدر حالی که خیلیها از روغن کرچک برای نرم و مرطوب کردن مو و پوست سر استفاده میکنند، در حال حاضر هیچ مدرک علمی وجود ندارد که نشان دهد روغن کرچک فایدهای برای سلامت مو دارد.
موارد احتیاط و عوارض جانبی روغن کرچک
روغن کرچک از آن دسته روغنهایی است که افراد زیادی - چه به صورت خوراکی و چه به شکل موضعی - برای درمان عارضههای مختلف از آن استفاده میکنند.
با اینکه روغن کرچک معمولا خطری برای سلامتی ندارد، اما در برخی افراد میتواند باعث عوارض جانبی و واکنشهای نامطلوب شود.
اگر به استفاده از روغن کرچک علاقهمند هستید، مهم است که عوارض جانبی احتمالی زیر را در نظر داشته باشید:
- زایمان زودرس: متخصصان گاهی از روغن کرچک برای القای زایمان در زنان باردار استفاده میکنند. به همین دلیل، از مصرف روغن کرچک در طی دوران بارداری باید کاملا اجتناب شود.
- عوارض گوارشی: در حالی که روغن کرچک میتواند راهی مؤثر برای رفع یبوست باشد، اما ممکن است باعث عوارض گوارشی مانند اسهال، استفراغ، دلپیچه و نفخ شود. همچنین ممکن است باعث سرگیجه شود. مصرف روغن کرچک برای رفع یبوست فقط باید تحت نظر پزشک صورت گیرد.
- حساسیت: روغن کرچک در صورت تماس با پوست، ممکن است در برخی افراد باعث واکنش آلرژیک شود. قبل از استفاده در نواحی وسیع پوست، حتما مقدار کمی از آن را روی پوست ناحیهای کوچک از بدن خود امتحان کنید تا ببینید بدن شما چه واکنشی نشان میدهد.
بعلاوه روغن کرچک یک مسهل قوی است و مصرف آن در برخی موارد میتواند خطرناک باشد و افرادی که مشکلات خاص سلامتی از جمله آپاندیسیت (التهاب ناگهانی آپاندیس)، انسداد روده، پارگی روده و بیماری التهابی روده (IBM) دارند نباید از داروهای ملین مثل روغن کرچک استفاده کنند چون ممکن است دچار عوارض جانبی جدی شوند.
به طور کلی، مصرف روغن کرچک برای درمان هیچ بیماری یا علائم پزشکی، به خصوص در دوزهای بالا، توصیه نمیشود مگر اینکه پزشک آن را تجویز کرده باشد. مصرف نادرست هر نوع ملین، از جمله روغن کرچک، میتواند خطرناک باشد و منجر به عدم تعادل جدی اسید-باز و الکترولیت بدن شود که حتی میتواند جان فرد را تهدید کند.
اگر علاقمند هستید که از روغن کرچک برای درمان هر نوع بیماری از جمله یبوست استفاده کنید، حتما با یک متخصص مراقبت بهداشتی معتمد مشورت کنید.
خلاصهروغن کرچک ممکن است برخی افراد را دچار عوارض جانبی مانند آلرژی و اسهال کند. همچنین میتواند باعث شروع زایمان زودرس شود، بنابراین زنان باردار باید از مصرف آن خودداری کنند.
پرسش های متداول
روغن کرچک چه کاربردهایی دارد؟
برخی افراد از روغن کرچک به عنوان یک ملین قوی استفاده میکنند. همچنین ممکن است خاصیت مرطوبکنندگی و التیامبخش زخم هم داشته باشد. برخی افراد نیز از آن برای از بین بردن باکتریهای موجود در دندان مصنوعی استفاده میکنند.
آیا روغن کرچک باعث رشد مو میشود؟
روغن کرچک خاصیت مرطوبکنندگی دارد و برخی برای تقویت مو از آن استفاده میکنند. با این حال، تحقیقات زیادی در این زمینه انجام نشده است و به نظر نمیرسد که این روغن تاثیری روی رشد مو داشته باشد.
در صورت مالیدن روغن کرچک روی شکم چه اتفاقی میافتد؟
روغن کرچک میتواند بسیار مرطوبکننده باشد. مالیدن آن روی پوست شکم – در صورتی که در یک روغن حامل رقیق شده باشد – خشکی پوست را برطرف میکند. با این حال، برخی افراد ممکن است به روغن کرچک حساسیت داشته باشند. بنابراین، بهتر است قبل از مصرف هر محصول جدید روی منطقه وسیعی از پوست، آن را روی ناحیه کوچکی تست کنید.
سخن آخر
روغن کرچک هزاران سال است که به عنوان یک راه درمان طبیعی برای مشکلات مختلف سلامتی مورد استفاده قرار میگیرد. این روغن میتواند به رفع یبوست کمک کند و حتی ممکن است به عنوان یک مرطوبکننده طبیعی برای پوست و تمیز کننده دندان مصنوعی به کار رود.
با اینکه بسیاری از افراد از روغن کرچک برای درمان موهای خشک یا کمپشت استفاده میکنند، هیچ مدرکی دال بر اثرگذاری روغن کرچک به تنهایی در بهبود سلامت مو یا تحریک رشد مو وجود ندارد.
اگر قصد استفاده از روغن کرچک برای یبوست یا هر مشکل سلامتی دیگری را دارید، قبل از مصرف حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا از بیخطری و مناسب بودن آن برای شرایط خاص خود مطمئن شوید.
اطلاعات نوشته شده در وبلاگ و وب سایت ما فقط برای اهداف خلاقانه و آموزشی است. این اطلاعات نباید به عنوان جایگزینی برای توصیه های پزشکی استفاده شود. تمام سوالات مربوط به هر گونه مشکلات سلامتی باید به پزشک متخصص ارجاع داده شود. ما فقط افراد معمولی هستیم که عاشق آزمایش و کار با محصولات گیاهی طبیعی به منظور تقویت و ارتقای سلامتی و تندرستی هستیم. کاوش در شیوه های تاریخی و معاصر گیاه درمانی با هدف کسب علم و رضایت شخصی، برای ما لذت بخش و مایه افتخار است.
